Tilburg Filmfoyer (proloog) donderdag 7 april Amsterdam De Balie vrijdag 5 juni Maastricht Lumiere zaterdag 6 juni Utrecht Louis Hartlooper Complex maandag 8 juni Groningen Vera Zienema dinsdag 9 juni Bussum Filmhuis Bussum donderdag 11 juni Hilversum Filmtheater Hilversum maandag 15 juni Breda Chasse Cinema dinsdag 16 juni Alphen aan de Rijn Parkfilmhuis woensdag 17 juni Delft Filmhuis Lumen donderdag 18 juni Wageningen Movie W vrijdag 19 juni zondag 21 juni Apeldoorn Gigant (filmtheater) dinsdag 23 juni Zwolle Filmtheater Fraterhuis woensdag 24 juni Woerden Zaal der Kunsten donderdag 25 juni Nijmegen Lux vrijdag 26 juni zaterdag 27 juni zondag 28 juni Oudenbosch Filmtheater Fanfare donderdag 2 juli Dordrecht Filmhuis Cinode donderdag 9 juli

'Dagen zonder lief' van de Belgische regisseur Felix van Groeningen, draait om vijf personen in het Vlaamse stadje Sint-Niklaas: Nick, Frederic, Kurt, Blonde Kelly en Zwarte Kelly. De verwantschap tussen de vijf - ooit intens en vrij van zorgen - krijgt opnieuw gestalte met de terugkeer van Zwarte Kelly, die jaren in New York heeft gewoond. Haar terugkeer zorgt voor twijfel, weemoed, irritatie en relationele spanningen. Deze film - die in Nederland niet of nauwelijks in filmhuizen te zien is geweest - heeft mij zo getroffen, dat ik het de moeite waard vond een poging te wagen de film opnieuw te tonen in een aantal filmhuizen. Dat is gelukt, met dank aan producent Dirk Impens, die de film een maand lang beschikbaar stelde voor een goede prijs, alsook het enthousiasme van de zeventien participerende filmhuizen. Na afloop van elke vertoning hield ik een lezing over de film om zo mijn enthousiasme over dit werk uiteen te zetten. De insteek een aantal varianten van de lezing te maken (en zo verschillende invalshoeken te kiezen) viel in de praktijk anders uit: de tour was veeleer een proces van continue een en de zelfde lezing verbeteren. De belangrijkste wijziging was het loslaten van een gesproken tekst (zoals gedaan in Amsterdam, Maastricht, Utrecht) Die opzet werkte niet goed; het vormde een te hermetische structuur voor het publiek. Toch waren er een aantal varianten. Zo was Felix van Groeningen in Maastricht, Breda en Alphen aan de Rijn aanwezig voor een 'Q+A', heeft Daan Moolenaar (docent filosofie) in Breda en Dordrecht het nagesprek gemodereerd en speelde gitarist Omar Karim in Wageningen en Apeldoorn tijdens de epiloog van de lezing. De discussie met zowel Daan als het publiek, Dordrecht Omar oefent voor aanvang van de lezing, Apeldoorn Felix van Groeningen Regisseur van 'Dagen zonder lief'. Studeerde aan het Kask te Gent en debuteerde met de film 'Steve+Sky'. In oktober gaat zijn nieuwste film 'De helaasheid der dingen' in premiere op het filmfestival van Gent. Omar Karim Naast jongerenmedewerker ook gitarist. Omar speelde in Wageningen en Apeldoorn tijdens de epiloog van de lezing (die bestond uit een brief van Kurt aan Kelly) en sloot zo deze lezingen af. Daan Moolenaar Docent filosofie aan het Insula College te Dordrecht. Gaf in een eerder stadium lezingen over het werk over onder andere Chomsky, Foucault en Hegel en modereerde debatavonden over reality-tv en grafisch ontwerpen. Daan mode- reerde het nagesprek over 'Dagen zonder lief' in Breda en Dordrecht. Raoul Wassenaar Als grafisch ontwerper vooral geinteresseerd in het werk van Anne Teresa de Keersmaeker en Michael Haneke. Hun werk en werkwijze vormt een continue uitdaging zijn eigen positie te scherpen. Raoul was de initiator van de tour. Gemiddeld genomen waren de zalen voor zo'n vijftig a zestig procent gevuld, wat bezien de tijd van het jaar en het ontbreken van landelijke media-aandacht voor deze film, niet slecht is. Van dat aantal kwam ongeveer de helft terug voor de analyse en nabespreking. In die nabespreking kwamen diverse aspecten aan bod. Zo waren de meningen over beider Kellies erg verdeeld, viel de leegte van Sint-Niklaas (zoals gefilmd in 'Dagen zonder lief') op en werd er door velen tevens een continue dreiging van onheil gevoeld. (In dat kader was het interessant in de nagesprekken te vermelden, dat een moord binnen een vriendengroep, in eerste instantie uitgangspunt was in het script.) Ook de slotscene, jeugd op scooters over de weg slingerend, was vaak onderwerp van gesprek. Het intrigeerde en fascineerde veel bezoekers. Terwijl juist deze scene alle aanleiding bood zelf betekenisvol te interpreteren, werd er veelal gevraagd naar de 'werkelijke' betekenis. (De scene toont letterlijk twee verschillende generaties die elk hun eigen route kiezen, maar is ook expliciet een verwijzing naar Felix van Groeningens eindexamenfilm '50cc'. Daarnaast gaf Felix van Groeningen in een van de Q+A's aan dat hij het prettig vond dat de kijker nog in de film de tijd krijgt 'afscheid te nemen' van de hoofdpersonages.) De veelbesproken eindscene Maar er waren meer interessante vragen en opmerkingen uit het publiek. Zo was er in Maastricht een discussie over de rol van Blonde Kelly ten aanzien van Kurt. Waren de pillen die zij meegaf nu juist een teken van zwakte ('omdat ze meegaat in Kurts spel' volgens een bezoekster) of een teken van liefde ('juist omdat het in de waan laten een teken van liefde is' volgens een andere bezoekster). In Alphen aan de Rijn, waar Felix naast Maastricht en Breda aanwezig was voor een 'Q+A', werd vooral de positie van de hoofdpersonages bekritiseerd: zij zouden verwend zijn, uit rijke milieus komen en nog niets meegemaakt hebben in het leven. De vraag is of dit recht doet aan de situatie zoals geschetst in de film, of veeleer een particulier bezwaar is: hoewel arbeid niet expliciet in beeld gebracht wordt, zijn de jongeren niet exceptioneel rijk en hebben zij toch al het nodige meegemaakt in het leven. In Apeldoorn hing een tamelijk melancholieke sfeer. De bezoekers aldaar werden direct na de film doorverwezen naar de (veel grotere) theaterzaal. Het ontbreken van een pauze direct na de film, de uitstraling van de theaterzaal alsook het gitaarspel van Omar bij de epiloog, droeg allemaal bij aan die specifiek melancholische sfeer. In Nijmegen was het door een misverstand helaas niet mogelijk de nabespreking gewoon in de filmzaal te houden (een volgende film begon) en waren we genoodzaakt buiten de zaal verder te spreken. Daar daarvoor geinteresseerde bezoekers waren scherp en hadden de film aandachtig bekeken. Ook hier wederom discussie omtrent de positie van Blonde Kelly - zij zou de spanning tussen Kurt en Zwarte Kelly goed aanvoelen en de situatie onder controle hebben. Dat pleidooi voor Blonde Kelly als sterke vrouw (tegenover Zwarte Kelly als Famme Fatale) is overigens niet geheel gevrijwaard van ambiguiteiten: Blonde Kelly mag dan wel een sterke vrouw zijn, ze bekleedt daarentegen ook een ongelooflijk traditionele rol: die van huisvrouw die zorg voor haar man. In Dordrecht vond een bezoekster de personages van de film verschrikkelijk leeg; hun dialogen gaan nergens over, de grappen en grollen waren louter banaal en ergerlijk en de afgunst ten opzichte van Zwarte Kelly duidt op wat de personages zelf ook willen (en zouden moeten): uitbreken uit een burgerlijk stramien. Mijn analyse was derhalve 'te zoet' (want het toonde allerlei emoties die niet toegeschreven konden worden aan de personages). Nu is het uiteraard interessant kritiek te horen, temeer kritiek een vorm van engagement. Bovendien zijn bezoekers die kritiek hebben op die film, vaak niet meer aanwezig bij de lezing. De vraag is hoe waardevol de kritiek van deze vrouw nu is. Dat de dialogen 'nergens over gaan' is meer een constatering - waar niet zo heel veel tegen in te brengen is - dan dat het werkelijke kritiek is. Dat daaruit de conclusie getrokken wordt dat de personages ook leeg zijn en zij uit het burgerlijke stramien moeten breken waarin zij verkeren, lijkt mij onjuist. Opper- vlakkige gesprekken impliceren nog geen oppervlakkige personages. Emotieloos zijn deze personages evenmin: een continue spanning is voelbaar. En de leegte die getoond wordt - lege straten en verlaten pleinen - is een leegte die niet zozeer iets zegt over het karakter van de personages maar veeleer hun isolement toont in de stad waar ze wonen en ze op elkaar aangewezen zijn. De kritiek van deze bezoekster, die haar aanklacht keer op keer herhaalde, kreeg daardoor ironisch genoeg zelf iets leegs: wat was nu precies de aanklacht? Doet de door haar geconstateerde oppervlakkigheid afbreuk aan de kwaliteit van de film? Is de door haar geconstateerde leegte niet bij uitstek een sterke emotie; een van verveling of landerigheid? En, ten slotte, is het doorbreken van een burgerlijk stramien werkelijk gewenst als blijkt dat de personages juist hierin een bestemming lijken te vinden? De 'Dagen zonder lief-tour' zou niet mogelijk geweest zijn zonder de welwillendheid van producent Menuet (Dirk Impens) en het enthousiasme van de participerende filmhuizen. Daarnaast gaat mijn dank uit naar Felix van Groeningen, Daan Moolenaar, Omar Karim, Dick & Suzy (Metamorfose), Edwin (Hanzeprinterij) en Julian Wassenaar. Tot slot wil ik alle bezoekers bedanken die de moeite genomen hebben deze film te bezoeken.